Home / Museum voor Geschiedenis van de Geneeskunde UGent Museum

Museum voor Geschiedenis van de Geneeskunde UGent Museum

Adres

Onderbergen 1
9000 Gent
09/264.82.62

Dit museum valt onder de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Universiteit. Het Museum voor Geschiedenis van de Geneeskunde van de Universiteit Gent toont 700 geneeskundige instrumenten uit de Gallo-Romeinse oudheid en uit de 18de, 19de, 20ste eeuw, alsook veel objecten in verband met de ontwikkeling van de geneeskunde. 

De geschiedenis van het museum hangt samen met de oprichting van de universiteit in 1817. Koning Willem I schonk een bedrag aan de Faculteit Geneeskunde om een "Cabinet d'instruments de chirurgie" samen te stellen voor het onderwijs. De collecties werden oorspronkelijk bewaard en tentoongesteld samen met de verzamelingen van het Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschap en Techniek in de Korte Meer in Gent. Na een evaluatie in de jaren tachtig van de 20ste eeuw werd geoordeeld dat de instrumenten met betrekking tot de geneeskunde uit het museum moesten worden gehaald. Het medisch patrimonium verhuisde daarom in 1991 naar het voormalig Dominicanenklooster Het Pand. 

De collectie werd in de loop van de 19de en de 20ste eeuw aangevuld met aankopen en schenkingen van onder meer de stichters van de Jan Palfyn Stichting, van bevriende artsen en van voorwerpen die werden afgestaan door kliniekhoofden van de UGent. Tijdens de eerste Wereldoorlog zijn veel collectiestukken verdwenen.

De collecties werden oorspronkelijk samengebracht voor wetenschappelijk onderzoek en als didactisch materiaal. Onder het beheer van de Stichting Jan Palfyn werd deze doelstelling verder uitgebreid. De Stichting wil niet alleen het medisch historisch patrimonium bewaren en toegankelijk maken voor studenten, maar ook voor het brede publiek.

 

Het Museum voor de Geschiedenis van de Geneeskunde is een van de weinige musea met een zo uitgebreide collectie uit verschillende periodes, van Gallo-Romeins tot de 20ste eeuw.

  • De Gallo-Romeinse "Collectie Deneffe": Victor Deneffe, hoogleraar chirurgie en oogheelkunde aan de Universiteit Gent, stelde in de 19e eeuw een verzameling antieke chirurgische instrumenten samen uit de 1ste – 3de eeuw n. Chr. De instrumenten waren afkomstig van archeologische opgravingen in Pompei en Herculaneum en in onze streken. Er werden ook veel instrumenten uit andere collecties nagemaakt. Meer dan 700 voorwerpen in brons geven een beeld van de geneeskunde in die tijd.

  • Het instrumentenkabinet (18de, 19de en 20ste eeuw): In meer dan 40 vitrines die thematisch ondergebracht zijn in kloostercellen, zijn toestellen en instrumenten opgesteld. Deze werden in de 18de, 19de en 20ste eeuw gebruikt in de algemene geneeskunde, de algemene heelkunde, de oogheelkunde, de oor- neus- keelziekten, de verloskunde en de gynaecologie, de anesthesie, de antisepsis en asepsis, de tandheelkunde, de psychiatrie, de fysiologie, de morfologische wetenschappen, de dermatologie, de verpleegkunde, enz.

  • De verzameling zintuiglijke fysiologie “Van Biervliet”: In drie grote vitrines staan toestellen voor de studie van de zintuiglijke waarnemingen (gehoor, zicht, reuk, smaak, gevoel), voor het meten en registreren van de reacties van zenuwen en spieren en voor de training van geheugen en aandacht.

  • Naast medische instrumenten stelt het museum ook het schilderij tentoon van de Siamese tweeling die Jan Palfyn (1650-1730) in 1703 ontleedde.

 

Alleen de Gallo-Romeinse objecten zijn gedigitaliseerd (maar niet online ontsloten). Over de collectie werden verschillende artikels en werken verschenen (zie de publicatie Balans & Perspectief). 

Het Museum voor de Geschiedenis van de Geneeskunde is enkel op afspraak te bezoeken (telefonisch of, bij voorkeur, via e-mail). Een bezoek aan het museum is gratis.

 

Bibliografie

Reactie toevoegen

In de kijker

Bij Maison Vervloet in Brussel stelden ETWIE en Uitgeverij Snoeck vandaag officieel het nieuwe boek ‘Eeuwen ondernemen. 100 honderdjarige bedrijven vertellen hun verhaal’ voor.

Nieuwsbrief