Home / Arthur Vierendeel en de Scheepsdalebrug

Arthur Vierendeel en de Scheepsdalebrug

In de Provinciale Bibliotheek Tolhuis in Brugge opende tijdens Open Monumentendag de expo 'Arthur Vierendeel en de Scheepsdalebrug'. Op de tentoonstelling zoomt Erfgoedforum Brugge in op het leven en werk van de gevierde ingenieur Arthur Vierendeel en zijn wereldberoemde 'Vierendeelprincipe'.

Arthur Vierendeel werd in 1852 geboren in Leuven. Hij studeerde er voor burgerlijk ingenieur, en startte zijn carrière bij de firma 'La Brugeoise et Nicaise et Delcuve'. Vervolgens werd hij benoemd tot hoofdingenieur-directeur van de techische diensten van de provincie West-Vlaanderen. Vierendeel zou meer dan veertig jaar in Brugge wonen en werken.

Oorspronkelijk bouwde men bruggen aan de hand van een vakwerkligger. Vanaf 1895 ontwikkelde Vierendeel een volledig nieuw type constructie-element: een ligger of balk die is opgebouwd door een serie naast elkaar gelegen rechthoeken. Deze ligger bereikte zijn draagkracht door de stijve knopen tussen de horizontale en verticale elementen, en niet door diagonalen zoals bij traditionele vakwerkliggers. Al in 1897 liet Vierendeel op eigen kosten een brug volgens dit nieuwe principe bouwen. De 31,5 meter lange brug werd op de wereldtentoonstelling in Tervuren getoond en getest.

In het begin van de 20ste eeuw verspreidde het Vierendeelprincipe zich snel. Vierendeel bouwde zijn eerste echte brug, over de Schelde in Avelgem, tussen 1902 en 1906. De brug inspireerde Stijn Streuvels voor zijn meesterwerk 'De Teloorgang van de Waterhoek', waarin hij het verhaal doet van de vruchteloze strijd van een kleine dorpsgemeenschap tegen de modernisering. Vierendeel wordt in de roman niet bij naam genoemd, maar speelt een duidelijke rol als 'de professor'.

Vierendeel publiceerde verschillende boeken en cursussen over metaalarchitectuur, bouwtechniek en de rol van de ingenieur. Zijn meest monumentale publicatie, die ook op de tentoonstelling te bewonderen is, is het fraaie platenalbum 'La construction architecturale en fonte, fer et acier' uit 1897-1902. De tentoonstelling toont ook enkele opmerkelijke beelden van Vierendeelbruggen uit het buitenland. Het Vierendeelprincipe werd immers wereldwijd toegepast. Onder meer in de Verenigde Staten, Congo, Japan en Zwitserland werden Vierendeelbruggen gebouwd. Zelfs het vroegere World Trade Center in New York was volgens dezelfde rasterstructuur opgebouwd.

In het laatste deel van de tentoonstelling staat de Scheepsdalebrug in Brugge centraal. Deze brug werd in 1932 gebouwd door 'La Brugeoise'. Het was de enige draaibrug volgens het Vierendeelprincipe. In 2010 werd de brug, ondanks protest van erfgoedzorgers, vervangen door een moderne kantelbrug. De vzw Erfgoedforum Brugge kon een fragment van de brug aankopen, en hoopt dit stuk op termijn een plaats te geven in de openbare ruimte.

De tentoonstelling 'Arthur Vierendeel en de Scheepsdalebrug' loopt nog tot en met 3 oktober in de Provinciale Bibliotheek Tolhuis (Jan Van Eyckplein 1, Brugge). Toegang gratis.

21/09/2015 - 09:45

Reactie toevoegen

In de kijker

Ben je bereid je kennis over te dragen en ben je op zoek naar een leerling? Of ben je leergierig en zoek je een meester die je de kneepjes van een ambacht kan leren? Kijk dan zeker even naar volgend overzicht.
In het kader van het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed organiseren we in samenwerking met de Nederlandse Stichting Bedrijfsgeschiedenis op vrijdag 16 november een studiedag over bedrijfserfgoed.

Nieuwsbrief