Home / Izegemse centrale 'Stadselektriciteit' met schoorsteen definitief beschermd als monument

Izegemse centrale 'Stadselektriciteit' met schoorsteen definitief beschermd als monument

De centrale 'Stadselektriciteit'  met schoorsteen (Izegem) zijn definitief beschermd als monument. Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois ondertekende het definitieve beschermingsbesluit op 2 maart. Dit besluit omvat de schoorsteen en de elektriciteitscentrale met stoommachine, alle leidingen, pompen, condensator, de elektrische installaties met dynamo, alternator en schakelbord. In 1978 werd de stoommachine  reeds beschermd als monument, maar het gebouw en de schoorsteen hoorden daar tot nu toe niet bij (de ketel en oven zijn verdwenen).

Dankzij deze bescherming kan bij renovatieplannen aanspraak worden gemaakt op verschillende subsidiemogelijkheden. Rond de beeldbepalende schoorsteen van de centrale zat al geruime tijd een beveiligingsnet om vallend puin op te vangen. Ook het gebouw van de elektriciteitscentrale is aan een grondige opknapbeurt toe. Volgens de meerjarenplanning zal de schoorsteen in 2016 eerst aangepakt worden. In 2017 wordt dan het gebouw onder handen genomen. 

De centrale werd gebouwd in 1900-1901 en gaf Izegem meteen een voorsprong op andere kleine steden en gemeentes in Vlaanderen. Zo werd de grote elektriciteitscentrale Langerbrugge in Gent pas gebouwd in 1911. De centrale groeide mee met de stijgende vraag naar elektriciteit door steeds grotere stoommachines te installeren, beginnend met twee kleine stoommachines van 60 pk en eindigend met de unieke tandem-compound-stoommachine van 1650 pk in 1936.

De stoommachine van de elektriciteitscentrale is het grootste exemplaar in Vlaanderen, dat tevens uniek is omdat het verwijst naar een vrij specifieke periode in de elektriciteitsvoorziening. Andere bewaarde stoominstallaties in elektriciteitscentrales zijn stuk voor stuk stoomturbines, maar hier werd de elektriciteit (nog) opgewekt met een zuigerstoommachine. De stoommachine kan op reservatie bezocht worden via het stoom & stroom museum.

12/03/2015 - 13:39

Bibliografie

Reactie toevoegen

Reacties

De machine werd indertijd per hoogdringendheid op 13 april 1978 beschermd als monument, een paar weken voordat ze verschroot zou worden. In deze bescherming was het gebouw niet inbegrepen, omdat de machine zelf voldoende als 'onroerend' bestempeld werd en er op dat ogenblik nog weinig belangstelling bestond voor de architectuur van de jaren 1930. Het was ook een testcase om voor beschermingen de grens te bepalen tussen roerend en onroerend erfgoed - want een eerste (nietb toepasbaar decreet) op bescherming van roerend erfgoed kwam er pas in 1982.
Op de schoorsteen staat één van de laatste en oudste captatiecabines voor TV-distributie. Ook die is de moeite waard om te behouden ! Daar heb ik trouwens al herhaaldelijk op gewezen.

In de kijker

Bij Maison Vervloet in Brussel stelden ETWIE en Uitgeverij Snoeck vandaag officieel het nieuwe boek ‘Eeuwen ondernemen. 100 honderdjarige bedrijven vertellen hun verhaal’ voor.

Op een ontmoetingsdag rond astronomische uurwerken op 21 oktober in Sint-Truiden krijgen alle betrokkenen en geïnteresseerden de kans om kennis en ervaringen te delen.

Nieuwsbrief