Home / Grondstoffen / Edelmetaal en edelstenen / Diamant

Diamant

Het moderne diamantslijpen met een gietijzeren draaischijf, diamantpoeder en olie werd reeds in 1456 ontdekt door de Bruggeling Lodewijk van Berken die de Florentiner voor Karel de Stoute sleep. Dit vormde het begin van de diamantnijverheid te Brugge. In de 15de eeuw verlegde verplaatste het zwaartepunt van de diamantnijverheid zich naar Antwerpen. Het was pas op het eind van de 19de eeuw dat de diamanthandel in Antwerpen van groot economisch belang werd. Dankzij een stijgend aanbod van ruwe diamanten (door de ontdekking en exploitatie van nieuwe mijnen) ontwikkelde er op korte tijd een hele diamantindustrie in Antwerpen en de Kempen. Verscheidene gemeentes zoals Grobbendonk, Nijlen, Vorselaar ... telden honderden slijperijen waar een groot deel van de inwoners in werkten.

De Eerste Wereldoorlog legde de Belgische diamantnijverheid tijdelijk stil, maar de periode 1918-1930 kende een enorme groei. Zo werden toen ook in Diksmuide diamanten verwerkt. Ook de Tweede Wereldoorlog zorgde voor een tijdelijke onderbreking, waarna de diamantslijperij verder groeide. Zo waren er in 1968 in Nijlen zo'n 203 werkplaatsen. In haast elke straat van de gemeente waren familiale slijperijen druk in de weer. Door de groeiende concurrentie uit lageloonlanden daalde echter de werkgelegenheid. Vandaag zijn er in de Kempen nog slechts een handvol diamantbewerkers actief. Antwerpen is, samen met Londen, nog steeds het belangrijkste centrum in de wereld voor diamant.

Om ruwe diamanten om te vormen tot edelstenen moeten verschillende bewerkingen worden uitgevoerd. De vaardigheid van de diamantslijper is hierbij kritiek, want enkel door het exact goed slijpen wordt de grauwe steen een glinsterende diamant en gaat er zo weinig mogelijk massa (karaat) van de steen verloren. Aan het Stedelijk Lyceum in Antwerpen bestaat de voor Vlaanderen unieke opleiding diamantbewerking.

Zowel in Brugge als in Antwerpen zijn musea gewijd aan de diamantbewerking.  Het diamantmuseum in Grobbendonk sloot in 2014 zijn deuren. Het diamantverleden van de Antwerpse Kempen werd enkele jaren geleden onderzocht in het regionale erfgoedproject 'Schitterend geslepen'. Bij de voormalige slijperij Lieckens in Nijlen opende in 2014 een nieuw bezoekerscentrum rond de diamantbewerking. Ook verschillende heemkundige musea tonen het gereedschap van de diamantbewerker.

Bibliografie

Wie weet iets?

Wie heeft iets?

Projecten

  • Project 'Schitterend Geslepen': een regionaal erfgoedproject rond het diamantverleden van de Antwerpse Kempen. Hierbij werd veel aandacht besteed aan het bewaren van het streekgeheugen rond de diamantbewkerking door mondelinge verhalen en fotografisch materiaal te verzamelen. Deze werden digitaal ontsloten via de website: www.schitterendgeslepen.be/

Reactie toevoegen

In de kijker

Op donderdag 24 januari 2019 organiseren we in samenwerking met diverse partners in het Brandweermuseum in Aalst een ontmoetingsdag rond het brandweererfgoed in Vlaanderen. Meer informatie volgt nog, maar noteer alvast de datum in de agenda!

Nieuwsbrief