Home / Grondstoffen / Klei / Keramiek en porselein

Keramiek en porselein

Keramiek is de verzamelnaam voor alle voorwerpen die van klei gemaakt zijn. Onder keramiek verstaan we aardewerk, porselein, steengoed. Het ontstaat door verhitting, soms in combinatie met druk. Oorspronkelijk betekende keramiek deze voorwerpen die van gebakken klei gemaakt zijn. PKlei, van nature een vochtige en fijnkorrelige grondsoort, meestal bestaande uit de minerale silica en aluminium.  waarbij minimaal twee elementen aanwezig zijn: 1 metallisch en 1 non-metallisch element of 2 metallische elementen.

Klei is een natuurlijk product, niet schaars en lokaal beschikbaar. Na het delven van de klei blijft deze liggen om de organische deeltjes te laten wegrotten. Daarna worden ook alle ijzerdeeltjes verwijderd. Als de klei nat voorbereid wordt (kneden met water), dan kan de klei meteen verwerkt worden door te draaien, handvormen, gieten of persen. Bij droge voorbereiding ontstaat er een korrelig poeder dat verwerkt wordt in de droogpers. Daarna kan het bakken volgen. Glazuren wordt gedaan (voorzien van glasachtige laag) om het product ondoordringbaar te maken voor vloeistoffen.

Bij gewoon aardewerk wordt klei gebakken bij een temperatuur van 800-1100°C waarbij geen verglazing optreedt. Daarna wordt het meestal geglazuurd. Terracotta is ongeglazuurd aardewerk van roodbakkende klei. Steengoed of gres wordt gemaakt van gresklei en wordt gebakken bij hogere temperaturen waarbij wel verglazing optreedt. Deze keramiek is bijgevolg geschikt voor het bewaren van vloeistoffen. Porselein wordt gebakken van een speciale witte kleisoort: kaolien of porseleinaarde, gemengd met kwarts (zilverzand) en veldspaat (verpulverde steen). Het wordt gebakken aan heel hoge temperaturen en verglaast volledig.

Onder klassieke keramiek vinden we grofkeramiek en fijnkeramiek. Onder grofkeramiek plaatsen we bakstenen of dakpannen. Fijnkeramiek zijn dan tegels, sanitair, porselein of aardewerk. Dan bestaat er ook nog geavanceerde functionele of technische keramiek (o.a. toepassingen in elektro wnat het geleidt geen elektriciteit). 

In Vlaanderen zijn er nog enkele ambachtelijke keramisten en pottenbakkers actief.

Bibliografie

Wie weet iets?

Marc Logghe - Expert
Mario Baeck - Onderzoeker

Wie heeft iets?

Wie kan iets?

Reactie toevoegen

In de kijker

Op vrijdag 16 november organiseert ETWIE in samenwerking met de Stichting Bedrijfsgeschiedenis en de Vereniging Bedrijf & Historie een studiedag over bedrijfserfgoed als cultureel erfgoed. Het programma staat online en inschrijven is vanaf nu mogelijk.

Nieuwsbrief