De eeuw van de elektrotechniek

Het recentste nummer van TIC – Tijdschrift voor Industriële Cultuur (jaargang 30, nr. 122) bevat een boeiende mix van artikels over industrieel erfgoed. In het tweede deel van het tweeluik rond '100 jaar elektriciteit' nemen Ad Maas en Tiemen Cocquyt je mee doorheen de elektrificatie van België.

De opkomst van de elektrotechniek bracht heel was veranderingen teweeg in het leven van alledag. De elektriciteit beloofde een techniek op menselijke maat te zijn en moest bovenal verlichting van het bestaan en comfort brengen. Rationalisering van het huishouden stond voorop. Het duurde echter even voordat de elektrische fee zich nadrukkelijk in de huiskamer van de modale Belg manifesteerde. De geesten moesten eerst rijp gemaakt worden voor het gebruik van elektrische apparaten. Pas in het interbellum konden de elektrische toepassingen, na een moeizame doorbraak, profiteren de van de steeds fijnmazigere elektrificatie en de veranderende wooncultuur in ons land.

Na de Tweede Wereldoorlog evolueerde elektronica vervolgens van een luxeproduct tot een massaproduct. Huizen werden 'volgepropt' met koelkasten, wasmachines, boilers, straalkachels, scheerapparaten, koffiezetapparaten, muziekapparatuur, telefoons, en later ook televisie. Anderzijds verschenen ook elektrische toepassingen waarvan het nut minder duidelijk was, zoals de elektrische haarborstel en de voetstoof.

In de eerste decennia van het elektronicatijdperk vormden de fabrikanten de drijvende kracht achter de ontwikkelingen. Gaandeweg kreeg de consument echter steeds meer een vinger in de pap. Elektronica raakte steeds meer op het individu toegespitst, denk maar aan de introductie van de walkman in de jaren 1980. De elektrische apparaten werden steeds kleiner en de illusies steeds groter, met als voorlopig eindpunt de huidige onderdompeling van de consument in de virtuele oceaan van het internet...

Dit nummer van TIC heeft verder ook nog aandacht voor de elektriciteitscentrale van Langerbrugge, voor de geschiedenis van 'De Centrale' aan de Ham in Gent en voor een aantal recente aanwinsten in de museumcollectie van het MIAT.

Het driemaandelijkse TIC – Tijdschrift voor Industriële Cultuur is een uitgave van het MIAT. Een los nummer is verkrijgbaar aan 7 euro. Een jaarabonnement (4 nummers) kost 25 euro.

06/08/2013 - 14:09

Nieuwsbrief