Home / Inventaris van de Limburgse grofkeramische industrie

Inventaris van de Limburgse grofkeramische industrie

TitelInventaris van de Limburgse grofkeramische industrie
PublicatietypeWebsite
Publicatiejaar2018
AuteursBOUCNEAU P
Samenvatting

Of er ooit een echt volledige inventaris zal zijn van 'alle' Limburgse panovens, pannenfabrieken en steenfabrieken? Allicht niet, maar met dit historisch overzicht wil ik graag een bijdrage leveren aan de kennis van de geschiedenis van de zogenaamde grofkeramische industrie in Belgisch Limburg. De aanleiding voor mijn zoekwerk waren de activiteiten die we met enkele buren organiseerden rond de ruïne van de laatste Schulense pannenoven in onze straat in Schulen (Herk-de-Stad). Het opzoekwerk dat ik hiervoor deed, deed me beseffen dat er erg weinig informatie beschikbaar is over dit stukje industriële geschiedenis van onze provincie. Een industriële activiteit die nochtans erg belangrijk is geweest en die ook vandaag nog voor heel wat tewerkstelling en economische meerwaarde zorgt. De bakstenen van de Limburgse woningen worden voor een groot deel nog steeds in Limburg gebakken! Ik liet me inspireren door een gelijkaardig initiatief uit Nederland, de 'Encyclopedie Grofkeramiek', en door een boek over de pannenfabrieken in Nederlands Limburg van Marcel Dings. Als vertrekpunt voor onze Belgisch Limburgse inventaris maakte ik dankbaar gebruik van een overzicht van de Limburgse pannenovens rond 1840 dat destijds gemaakt werd door Willem Driesen. Deze lijst van 51 ovens staat in een artikel dat verscheen in 1981 in het tijdschrift 'Volkskunde'. Willem Driesen is kunsthistoricus en intussen gepensioneerd stadsbibliothecaris van Sint-Truiden. De informatie is gebaseerd op een inventaris uit de jaren 1840 naar aanleiding van het eerste Belgische kadaster. Al deze 19de eeuwse pannenovens werden opnieuw opgezocht in de zgn. 'primitieve kadaster plannen' die raadpleegbaar zijn op de website van het Rijksarchief. Met deze informatie en met de juiste ligging van het oorspronkelijke kadasterperceel werd elke oven opgespoord op oude kaarten en in publicaties. Ik probeerde op die manier zoveel mogelijk informatie over de Limburgse pannenovens te verzamelen.

Deze basislijst werd aangevuld met andere pannenfabrieken en -ovens die ik terugvond op historische kaarten, in tijdschriftartikels van geschiedkundige kringen en erfgoedverenigingen... Verder werden ook de verschillende baksteenovens toegevoegd én de nog actieve Limburgse steenbakkerijen. Gewone veldovens, waar enkel tijdelijk bakstenen werden gebakken, werden in principe niet in de inventaris opgenomen. Dat is onbegonnen werk. Tenslotte staat ook de enige Limburgse gresbuizenfariek, nl. Keramo in Hasselt in de lijst!

Websitehttp://limburg.pannestraat.be/

Reactie toevoegen

Nieuwsbrief